Kadınlarda kasık ağrısı, adet düzensizliği veya karında şişkinlik gibi şikâyetlerin nedenlerinden biri yumurtalık kistleri olabilir. Ancak bu kistler her zaman belirti vermez. Hatta birçok kadın, herhangi bir şikâyeti olmadığı hâlde rutin jinekolojik muayene sırasında yumurtalık kisti bulunduğunu öğrenir.Yumurtalık kisti, yumurtalıkların içinde veya yüzeyinde oluşan, genellikle sıvı ya da yarı katı madde içeren keseciklere verilen isimdir. Büyük bölümü iyi huyludur ve kendiliğinden kaybolabilir. Bununla birlikte bazı kistlerin düzenli takip edilmesi veya tedavi edilmesi gerekebilir.
Yumurtalıklarda Kist Neden Oluşur?
Yumurtalık kistlerinin en sık görülen nedenlerinden biri adet döngüsü sırasında meydana gelen doğal hormonal değişimlerdir.
Her ay yumurtalıklarda bir yumurta gelişir. Bazen yumurtayı içinde taşıyan kesecik çatlamaz veya yumurtlama sonrasında sıvı birikimi meydana gelir. Böylece fonksiyonel kist adı verilen oluşumlar ortaya çıkabilir.
Bunun dışında farklı kist türleri de bulunur:
- Folikül kisti: Yumurta keseciğinin çatlamaması sonucunda oluşabilir.
- Korpus luteum kisti: Yumurtlama sonrasında oluşan yapıda sıvı veya kan birikmesiyle gelişebilir.
- Dermoid kist: Farklı doku türlerini içerebilen, genellikle iyi huylu bir kisttir.
- Endometrioma: Endometriozis hastalığıyla ilişkili olarak yumurtalıkta gelişebilir.
Kistin türü, büyüklüğü ve kişinin yaşı değerlendirme açısından önem taşır.
Kasık Ağrısı ve Şişkinlik Uyarı Olabilir mi?
Yumurtalık kistleri çoğu zaman belirti oluşturmaz. Belirti verdiğinde ise şikâyetler kistin boyutuna ve bulunduğu bölgeye göre değişebilir.
Görülebilen belirtiler şunlardır:
- Alt karın veya kasık bölgesinde ağrı
- Karında şişkinlik ve dolgunluk hissi
- Adet düzensizliği
- Sık idrara çıkma
- Bağırsak hareketlerinde baskı hissi
- Cinsel ilişki sırasında ağrı
- Adet dönemlerinde normalden farklı rahatsızlık
Bazı durumlarda kist yırtılabilir veya yumurtalığın kendi etrafında dönmesine neden olabilir. Yumurtalık torsiyonu olarak adlandırılan bu durum kan akışını etkileyebilir.
Ani başlayan şiddetli kasık ağrısı, bulantı, kusma, bayılma hissi veya yoğun kanama varsa acil tıbbi değerlendirme gerekir.
Yumurtalık Kisti Nasıl Teşhis Edilir?
Yumurtalık kistlerinin değerlendirilmesinde ultrason en sık kullanılan yöntemlerden biridir. Bu incelemeyle kistin boyutu, yapısı ve yumurtalıktaki konumu görülebilir.
Doktor gerekli gördüğünde kan testleri de isteyebilir. Özellikle menopoz sonrası dönemde veya ultrasonda şüpheli özellikler görüldüğünde CA-125 gibi bazı belirteçler değerlendirilebilir. Ancak CA-125 tek başına kanser tanısı koydurmaz; farklı iyi huylu durumlarda da yükselebilir.
Kistin basit sıvı içerikli mi yoksa karmaşık yapıda mı olduğu, takip ve tedavi kararında önemlidir. Bazı durumlarda ileri görüntüleme yöntemlerine ihtiyaç duyulabilir.
Her Kist Ameliyat Gerektirir mi?
Hayır. Özellikle doğurganlık çağındaki kadınlarda görülen küçük ve basit fonksiyonel kistlerin önemli bir bölümü birkaç adet döngüsü içinde kendiliğinden kaybolabilir.
Bu nedenle doktor, kistin özelliklerine göre belirli aralıklarla ultrason takibi önerebilir. Büyük, büyümeye devam eden, ağrıya neden olan veya şüpheli özellikler taşıyan kistlerde farklı tedavi seçenekleri değerlendirilir.
Cerrahi gerektiğinde kistin çıkarılması ve mümkünse yumurtalık dokusunun korunması hedeflenebilir. Ancak uygulanacak yöntem kişinin yaşına, kistin yapısına ve genel sağlık durumuna göre belirlenir.
Yumurtalık kistleri çoğunlukla iyi huyludur. Yine de uzun süren kasık ağrısı, adet değişiklikleri veya karında açıklanamayan şişkinlik yaşayan kişilerin jinekolojik değerlendirmeyi ertelememesi önemlidir.