Bazen yüzde aniden başlayan, saniyeler içinde şiddetlenen ve elektrik çarpmasını andıran ağrılar yaşanabilir. Diş ağrısıyla karıştırılabilen bu durumun arkasında trigeminal nevralji adı verilen sinir sistemi rahatsızlığı bulunabilir.Trigeminal nevralji, yüzdeki hisleri beyne taşıyan trigeminal sinirin etkilenmesi sonucunda ortaya çıkan kronik bir ağrı hastalığıdır. Genellikle yüzün tek tarafında görülür. Ağrı kısa süreli olabilir ancak oldukça şiddetli hissedilebilir.
Yüzdeki Ağrının Kaynağı Hangi Sinir?
Trigeminal sinir, yüzdeki dokunma, basınç ve ağrı duyularının beyne iletilmesinde görev alır. Bu sinirin üç ana dalı bulunur:
- Alın ve göz çevresini etkileyen dal
- Yanak ve üst çene bölgesini etkileyen dal
- Alt çene bölgesini etkileyen dal
Trigeminal nevraljide sinirin çevresindeki koruyucu tabakanın zarar görmesi veya sinire baskı oluşması ağrı sinyallerinin anormal şekilde iletilmesine neden olabilir.
En sık karşılaşılan nedenlerden biri, bir kan damarının sinire baskı yapmasıdır. Daha nadiren multipl skleroz gibi hastalıklar veya siniri etkileyen başka yapısal sorunlar da bu rahatsızlığa yol açabilir.
Elektrik Çarpması Gibi Ağrı Nasıl Hissedilir?
Trigeminal nevraljinin en belirgin özelliği, aniden başlayan keskin ve şiddetli yüz ağrısıdır. Ağrı genellikle birkaç saniye sürer ancak gün içinde defalarca tekrarlayabilir.
Sık görülen özellikleri şunlardır:
- Yüzün bir tarafında ani ağrı
- Elektrik çarpmasına benzer his
- Yanma veya bıçak saplanması şeklinde ağrı
- Diş fırçalarken ağrının başlaması
- Konuşma veya çiğneme sırasında atak yaşanması
- Yüze hafif dokunmayla ağrının tetiklenmesi
- Tıraş olma veya yüz yıkama sırasında hassasiyet
Bazı kişilerde ağrısız dönemler yaşanabilir. Ancak zaman içinde atakların sıklığı artabilir veya ağrının görülme biçimi değişebilir.
Diş Ağrısıyla Karıştırılabilir mi?
Evet. Özellikle yanak ve çene bölgesinde hissedilen ağrılar diş kaynaklı sorunlarla karıştırılabilir. Bu nedenle bazı kişiler öncelikle diş hekimine başvurabilir.
Ancak trigeminal nevraljide ağrı çoğunlukla çok kısa süreli, ani ve elektrik çarpması şeklindedir. Diş kaynaklı ağrılar ise farklı sürelerde devam edebilir ve genellikle diş veya çevre dokularla ilgili bulgularla birlikte görülür.
Tanı için nöroloji uzmanı ağrının özelliklerini değerlendirir. Gerekli durumlarda beyin MR görüntülemesi istenerek sinire baskı yapan damarlar veya başka olası nedenler araştırılır.
Yüz ağrısının her zaman trigeminal nevralji olmadığı unutulmamalıdır. Doğru tanı için diğer nedenlerin de değerlendirilmesi gerekir.
Tedavi Edilebilir mi? Ağrılar Nasıl Azaltılır?
Trigeminal nevraljinin tedavisinde öncelikle sinir kaynaklı ağrı ataklarını azaltan ilaçlar kullanılır. Karbamazepin ve okskarbazepin, uygun hastalarda sık tercih edilen tedavi seçeneklerindendir.
İlaçların dozu ve kullanım süresi doktor tarafından belirlenmelidir. Bazı kişilerde ilaçlar yeterli sonuç vermeyebilir veya yan etkiler nedeniyle farklı seçeneklere ihtiyaç duyulabilir.
Bu durumlarda mikrovasküler dekompresyon adı verilen, sinire baskı yapan damarın ayrılmasını amaçlayan ameliyat veya farklı girişimsel yöntemler değerlendirilebilir.
Trigeminal nevralji günlük yaşamı zorlaştırabilen bir rahatsızlıktır. Ancak doğru teşhis ve uygun tedaviyle ağrıların kontrol altına alınması mümkündür. Özellikle tekrarlayan, elektrik çarpması benzeri yüz ağrılarında nöroloji değerlendirmesi ihmal edilmemelidir.