Saçlarınızı yıkamanıza rağmen kısa süre sonra yeniden kepeklenme mi oluyor? Kaşlarınızda, burun kenarlarınızda veya kulak çevrenizde kızarıklık ve pullanma mı fark ediyorsunuz? Bu belirtilerin arkasında seboreik dermatit adı verilen yaygın bir cilt rahatsızlığı bulunabilir.Seboreik dermatit, özellikle yağ bezlerinin yoğun olduğu bölgelerde ortaya çıkan, tekrarlayabilen iltihabi bir deri hastalığıdır. En sık saç derisini etkiler. Ancak yalnızca saçlarda görülmez; yüz, kulaklar, göğüs ve burun çevresinde de ortaya çıkabilir.
Bu rahatsızlık bulaşıcı değildir. Genellikle dönem dönem alevlenir ve sakinleşir. Doğru bakım ve uygun tedaviyle belirtileri kontrol altında tutmak mümkündür.
Ciltteki Pullanmanın Arkasında Ne Var?
Seboreik dermatitin oluşumunda ciltte doğal olarak bulunan Malassezia adlı maya türünün, cilt yağlarının ve bağışıklık sisteminin verdiği yanıtın birlikte rol oynadığı düşünülmektedir.
Bu maya normalde birçok insanın cildinde bulunur. Ancak bazı kişilerde cildin verdiği tepki farklılaşabilir. Bunun sonucunda kızarıklık, kaşıntı ve pullanma meydana gelebilir.
Hastalığın ortaya çıkmasını veya şiddetlenmesini etkileyebilen faktörler arasında stres, soğuk ve kuru hava, hormonal değişiklikler ve bazı nörolojik hastalıklar bulunur.
Özellikle kış aylarında belirtilerin artması oldukça yaygındır. Yaz aylarında ise bazı kişilerde güneş ışığının etkisiyle şikâyetler hafifleyebilir.
Seboreik Dermatit Nasıl Anlaşılır?
Hastalığın en belirgin özelliği, ciltte kızarıklıkla birlikte görülen beyaz veya sarımsı pullanmadır. Saç derisinde oluştuğunda sıradan kepekle karıştırılabilir.
En sık görülen belirtiler şunlardır:
- Saç derisinde yoğun kepeklenme
- Kaşlarda ve burun kenarlarında pullanma
- Kulak arkasında kızarıklık
- Ciltte kaşıntı ve hassasiyet
- Sarımsı veya yağlı görünümlü pullar
- Sakal ve bıyık bölgesinde döküntüler
- Göğüs ortasında kızarık alanlar
Bazı kişilerde yalnızca saç derisi etkilenirken bazılarında yüz ve vücudun farklı bölgelerinde belirtiler görülebilir.
Seboreik dermatit saç derisinde yoğun pullanmaya neden olsa da tek başına kalıcı saç dökülmesinin doğrudan nedeni değildir. Ancak şiddetli kaşıntı ve sürekli kaşıma saç derisini tahriş edebilir.
Tedavisi Var mı? Kepeklenme Nasıl Kontrol Edilir?
Seboreik dermatit tamamen ortadan kalkmayabilir ancak belirtileri azaltmak ve tekrarlayan alevlenmeleri kontrol etmek mümkündür.
Saç derisinde görülen durumlarda ketokonazol, selenyum sülfit veya çinko pirition içeren özel şampuanlar kullanılabilir. Bu ürünler ciltteki maya miktarını ve pullanmayı azaltmaya yardımcı olabilir. Hangi ürünün uygun olduğu dermatoloji uzmanı tarafından belirlenmelidir.
Yüz ve vücuttaki belirtilerde ise antifungal kremler veya kısa süreli, doktor kontrolünde kullanılan iltihap giderici ürünler önerilebilir.
Günlük bakımda dikkat edilmesi gereken bazı noktalar vardır:
- Saç derisini tahriş edecek sert ürünlerden kaçınmak
- Cildi aşırı sıcak suyla yıkamamak
- Parfümlü ve tahriş edici kozmetik ürünleri sınırlamak
- Cilt temizliğini düzenli yapmak
- Stres yönetimine ve uyku düzenine dikkat etmek
Önemli bilgi: Her kepeklenme seboreik dermatit değildir. Sedef hastalığı, egzama ve bazı mantar enfeksiyonları da benzer belirtiler oluşturabilir. Pullanma uzun süre devam ediyorsa, yayılıyorsa veya tedaviye rağmen düzelmiyorsa dermatoloji uzmanına başvurulmalıdır.
Seboreik dermatitte en önemli nokta, belirtiler azaldığında bile uygun cilt bakımını sürdürmektir. Çünkü düzenli bakım, yeni alevlenmelerin daha hafif geçmesine yardımcı olabilir.