Bazı virüsler vücuda girdikten sonra uzun süre hiçbir belirti göstermeden varlığını sürdürebilir. İnsan papilloma virüsü, kısaca HPV, bu virüs gruplarından biridir. Oldukça yaygın olan HPV, cilt ve bazı mukozal bölgeleri etkileyebilir. Bazı türleri siğillere neden olurken bazı yüksek riskli türleri uzun yıllar içinde belirli kanserlerin gelişme riskini artırabilir.HPV tek bir virüs değildir; birbirinden farklı çok sayıda tipi bulunan geniş bir virüs ailesidir. HPV ile karşılaşmak mutlaka ciddi bir hastalık gelişeceği anlamına gelmez. Enfeksiyonların büyük bölümü bağışıklık sistemi tarafından zaman içinde kontrol altına alınır.
HPV Nasıl Bulaşır?
HPV çoğunlukla enfekte cilt veya mukozayla doğrudan temas yoluyla bulaşır. Özellikle cinsel temas sırasında, belirgin bir belirti veya siğil bulunmasa bile geçiş gerçekleşebilir.
Virüsün bulaşması için kişide mutlaka gözle görülebilen bir oluşum bulunması gerekmez. Bu nedenle kişi HPV taşıdığını bilmeden de virüsü başkasına bulaştırabilir.
HPV'nin farklı türleri farklı sonuçlara yol açabilir. Bazı tipler genital siğillerle ilişkilidir. Bazı yüksek riskli tipler ise rahim ağzı kanseri başta olmak üzere anüs, penis, vulva, vajina ve ağız-boğaz bölgesindeki bazı kanserlerle bağlantılıdır.
Belirtileri Her Zaman Görülür mü?
HPV enfeksiyonu çoğu zaman belirti vermeden ilerler. Bu nedenle virüsün vücutta bulunup bulunmadığını yalnızca kişinin kendini nasıl hissettiğine bakarak anlamak mümkün değildir.
Bazı HPV türlerinde genital bölgede veya çevresinde küçük siğiller oluşabilir. Bu oluşumlar tek tek ya da kümeler hâlinde görülebilir. Kaşıntı veya rahatsızlık hissi oluşturabilir; ancak her siğil HPV kaynaklı değildir.
Yüksek riskli HPV türleri ise genellikle belirgin bir şikâyete neden olmaz. Hücrelerde zamanla değişikliklere yol açabilir. Bu değişikliklerin kansere dönüşmesi çoğunlukla uzun yıllar alır ve her HPV enfeksiyonu kanserle sonuçlanmaz.
HPV Testi ve Tarama Neden Önemlidir?
HPV'nin belirlenmesinde kullanılan testler, özellikle rahim ağzı kanseri taramasında önemli bir yere sahiptir. HPV DNA testi, rahim ağzında yüksek riskli HPV türlerinin bulunup bulunmadığını araştırır.
Smear testi ise rahim ağzından alınan hücrelerde anormal değişiklik olup olmadığını değerlendirmek için kullanılır. Bu iki test farklı bilgiler sağlar ve doktorun önerisine göre birlikte veya ayrı ayrı uygulanabilir.
HPV pozitifliği doğrudan kanser tanısı anlamına gelmez. Sonuçların kişinin yaşı, test türü ve önceki tarama geçmişiyle birlikte değerlendirilmesi gerekir. Gerekli görüldüğünde kolposkopi veya biyopsi gibi ek incelemeler yapılabilir.
HPV'den Korunmak Mümkün mü?
HPV'ye karşı korunmanın en etkili yollarından biri HPV aşısıdır. Aşı, özellikle kanserle ilişkili yüksek riskli türlere ve bazı aşı türlerinde genital siğillere neden olan tiplere karşı koruma sağlar.
Aşının önerilen yaşlarda yapılması önemlidir. Daha önce HPV ile karşılaşmış kişilerde de henüz edinilmemiş aşı türlerine karşı koruma sağlayabilir. Ancak mevcut HPV enfeksiyonunu tedavi etmez.
Prezervatif kullanımı bulaşma riskini azaltabilir fakat virüsün temas edebileceği tüm cilt bölgelerini kapatmadığı için tam koruma sağlamaz. Düzenli rahim ağzı kanseri taramalarını sürdürmek de önemlidir.
HPV oldukça yaygın bir virüstür ve HPV pozitifliği utanılacak bir durum değildir. Doğru bilgilendirme, aşılanma ve düzenli sağlık kontrolleri sayesinde virüsle ilişkili sağlık riskleri önemli ölçüde azaltılabilir.