Kalbinizin bazen normalden hızlı, bazen yavaş ya da düzensiz attığını hissettiğiniz oldu mu? Kalp atışlarının ritmindeki bu değişiklikler her zaman ciddi bir soruna işaret etmese de bazı durumlarda kalbin elektriksel çalışma sistemindeki bir bozukluğun habercisi olabilir. Tıpta aritmi olarak adlandırılan bu durum, kalbin normal ritminin bozulmasıdır.Kalp, vücudumuza kan pompalamak için belirli bir düzen içinde çalışır. Bu düzenin bozulması kalbin çalışma verimini etkileyebilir. Aritminin bazı türleri zararsız seyrederken bazıları düzenli takip ve tedavi gerektirebilir.
Kalbin Ritmi Neden Bozulur?
Kalbin atışları, kalp içerisinde bulunan özel hücrelerin oluşturduğu elektriksel sinyallerle kontrol edilir. Bu sinyaller kalp kasının düzenli şekilde kasılmasını sağlar. Elektriksel sinyallerin oluşmasında veya iletilmesinde bir aksaklık meydana geldiğinde kalp ritmi değişebilir.
Aritmi farklı şekillerde ortaya çıkabilir. Kalbin normalden hızlı atmasına taşikardi, normalden yavaş atmasına ise bradikardi denir. Kalbin üst bölümlerinden kaynaklanan ritim bozukluklarından biri olan atriyal fibrilasyonda ise kalp atışları düzensizleşebilir.
Ritim bozukluklarının ortaya çıkmasında kalp hastalıkları, yüksek tansiyon, tiroid bezinin fazla çalışması, bazı ilaçlar ve elektrolit dengesizlikleri etkili olabilir. Bunun yanında yoğun stres, uykusuzluk ve aşırı kafein tüketimi bazı kişilerde çarpıntıyı tetikleyebilir.
Hangi Belirtiler Görülür?
Aritmi yaşayan herkes aynı belirtileri göstermez. Bazı kişiler ritim bozukluğunu fark etmezken bazıları kalp atışlarındaki değişikliği oldukça belirgin hisseder.
En sık karşılaşılan belirtiler şunlardır:
- Kalbin hızlı veya düzensiz atması
- Göğüste çarpıntı hissi
- Kalbin bir an duraklayıp yeniden atıyormuş gibi hissedilmesi
- Baş dönmesi
- Halsizlik ve çabuk yorulma
- Nefes darlığı
- Bazı durumlarda bayılma
Bu belirtiler tek başına aritmi tanısı koydurmaz. Özellikle göğüs ağrısı, ciddi nefes darlığı veya bayılma yaşanıyorsa acil tıbbi yardım alınmalıdır.
Tanı Nasıl Konulur?
Ritim bozukluklarının belirlenmesinde en önemli incelemelerden biri elektrokardiyografidir (EKG). Bu test, kalbin elektriksel faaliyetini kaydederek ritim hakkında bilgi verir.
Ancak bazı aritmiler sürekli görülmez. Kişi hastaneye gittiğinde kalp ritmi normal olabilir. Böyle durumlarda Holter adı verilen ve genellikle 24 saat veya daha uzun süre kalp ritmini kaydeden cihazlardan yararlanılabilir.
Doktor gerekli gördüğünde ekokardiyografi, kan testleri veya daha uzun süreli ritim kayıtları da isteyebilir. Böylece ritim bozukluğunun türü ve olası nedeni araştırılır.
Tedavisi ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
Aritminin tedavisi, ritim bozukluğunun türüne ve kişinin genel sağlık durumuna göre belirlenir. Bazı hafif ritim değişikliklerinde yalnızca takip yeterli olabilir. Bazı durumlarda ise kalp ritmini düzenleyen ilaçlar kullanılabilir.
Gerekli hastalarda kateter ablasyonu adı verilen yöntemle ritim bozukluğuna neden olan elektriksel odaklar hedeflenebilir. Bazı yavaş ritim bozukluklarında kalp pili, belirli ciddi ritim bozukluklarında ise özel cihazlar gündeme gelebilir.
Düzenli uyumak, doktorun önerdiği kontrolleri aksatmamak, sigaradan uzak durmak ve kafein tüketimini kişisel hassasiyete göre düzenlemek kalp sağlığını destekleyebilir. Ancak yaşam alışkanlıklarını değiştirmek, gerekli tıbbi tedavinin yerine geçmez.
Aritmi tek bir hastalık değil, farklı nedenlerle ortaya çıkabilen ritim bozukluklarının genel adıdır. Bu nedenle çarpıntı sık tekrarlıyorsa veya baş dönmesi gibi belirtilerle birlikte görülüyorsa bir sağlık uzmanına başvurmak önemlidir.