Merkez Bankası her faiz kararı açıkladığında gözler anında dolar kuruna çevriliyor. Peki bu ilişki tam olarak nasıl işliyor? TCMB'nin politika faizini %37'de sabit tuttuğu şu günlerde, faiz-kur mekanizmasını adım adım anlatmak istedim.
Faiz-Kur İlişkisinin Temel Mantığı
Faiz, bir para biriminin "kirası" gibidir. TL faizi yüksek olduğunda, TL tutmanın getirisi artar. Yatırımcı dövizini bozdurup TL mevduata veya TL cinsi tahvile yöneldiğinde döviz arzı artar, TL'ye talep yükselir ve kur üzerindeki baskı azalır. Tersine, faiz beklenenden hızlı düşürülürse TL tutmanın cazibesi azalır, dövize talep artar ve kur yükseliş eğilimine girer. Bugün politika faizi %37, gecelik borç verme faizi ise %40 seviyesinde. Bu koridor, bankaların fonlama maliyetini ve dolayısıyla mevduat-kredi faizlerini doğrudan şekillendiriyor.
Carry Trade: Yabancının TL İştahı
Yüksek faiz ortamının bir diğer etkisi carry trade dediğimiz işlemler. Yabancı yatırımcı düşük faizli para biriminde (dolar, euro, yen) borçlanıp yüksek faizli TL varlıklara yatırım yapıyor. Kur istikrarlı kaldığı sürece aradaki faiz farkı cazip bir getiri sunuyor. 2026'da dolar/TL'nin 50 TL bandına yakın yatay seyretmesinin arkasındaki güçlerden biri de bu: kur oynaklığı düştükçe carry trade girişleri artıyor, girişler arttıkça kur daha da istikrarlı hale geliyor. Ancak bu döngünün kırılgan olduğunu unutmamak lazım; ani bir güven kaybında bu sermaye hızla çıkabilir.
Asıl Kritik Kavram: Reel Faiz
Nominal faizin yüksek olması tek başına yeterli değil; önemli olan faizin enflasyonun üzerinde olması, yani pozitif reel faiz. Yatırımcı %37 faiz alsa bile enflasyon bunun üzerindeyse TL tutmak reel olarak kaybettirir. Dezenflasyon süreci ilerledikçe reel faiz pozitife döner ve TL varlıklar gerçekten cazip hale gelir. Bu hesabın nasıl yapıldığını reel getiri nedir, nasıl hesaplanır konusunda örneklerle anlattım.
Faiz Kararı Günlerinde Piyasa Nasıl Davranır?
Piyasa, kararın kendisinden çok beklentiyle hareket eder. Beklenti %37'de sabit tutulması yönündeyse ve karar öyle gelirse kurda kayda değer hareket olmaz; asıl oynaklık sürpriz kararlarda yaşanır. Karar metnindeki tek bir cümle değişikliği bile piyasanın faiz indirimi takvimine dair fiyatlamasını değiştirebilir. Bu yüzden karar günlerinde metnin dilini okumak, rakamın kendisinden daha önemlidir. Faiz kararlarının hisse senedi piyasasına etkisini de Borsa forumu tarafında tartışıyoruz; karar takvimini ve anlık gelişmeleri Ekonomi Haberleri bölümünden izleyebilirsiniz.
Önümüzdeki Dönemde Ne İzlemeli?
Faiz indirim döngüsünün ne zaman ve hangi hızda başlayacağı, kurun kaderini belirleyecek en önemli değişken. Erken ve hızlı indirim kur üzerinde baskı yaratabilirken, temkinli bir gevşeme mevcut istikrarı koruyabilir. Takip edilmesi gereken göstergeler şunlar: aylık enflasyon verileri ve özellikle hizmet enflasyonu, TCMB'nin enflasyon raporlarındaki ara hedefler, piyasa katılımcıları anketindeki beklenti bozulmaları ve yabancı yatırımcının TL cinsi tahvil pozisyonları. Bu göstergeler iyileştikçe faiz indirimine alan açılır; bozuldukça sıkı duruşun uzaması gerekir. Yıl sonu kur senaryolarını 2026 dolar beklentileri başlığında ayrıca ele aldık.
İlgili Konular
Dolar Kuru Yıl Sonunda Ne Olur? 2026 Dolar Beklentileri ve Uzman Tahminleri
Döviz Hesabı mı TL Mevduat mı? %37 Faiz Ortamında Getiri Karşılaştırması
Reel Getiri Nedir, Nasıl Hesaplanır? Enflasyon Karşısında Paranızın Gerçek Değeri
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.
Sizce TCMB faiz indirimlerine ne zaman başlamalı? İndirim döngüsü başladığında kurda ne beklersiniz? Görüşlerinizi yazın, tartışalım.